|
دوتار شمال خراسان |
دوتار جزء سازهاى اندورنى محسوب شده، توسط بخشىها نواخته مىشود. ظاهراً دوتار تركمنى قدمت بيشترى نسبت به دوتار خراسانى دارد. دوتار در شمال خراسان داراى دو كوك است: يكى با نسبت چهارم و ديگري با نسبت پنجم.
استاد يگانه معتقدند كه كوك هاى دوتار يكى تركى و ديگرى كردى است. با كوك تركى مىتوان آهنگهاى گرايلى، تجنيس، شاختا، نالش، دوست محمد، غريب و ... و با كوك كردى آهنگهاى اللهمزار، لو، درنا، جعفرقلى و ... را اجرا كرد. معمولاً در مجالس شادى اول شب براى ايجاد هيجان و رقص از سورنا. و دهل و قشمه استفاده مىشود و در پايان شب، بخشىها در اندرون دوتار مىنواختند. دوتارهاى قديمى در شمال خراسان از سازهاى امروزى كوچكتر بودهاند. كاسه و صفحه دو تار از چوب توت و دسته آن معمولاً از چوب زردآلو ساخته ميشود. در قديم به جاى سيم از ابريشم استفاده مىشده است. دوتار در شمال خراسان از نظر اندازه داراى استاندارد معينى نيست. دوتارهاى فعلى داراى 11 و گاه 12 پرده است. پردههاى آن در فواصل نيم پرده نه چندان دقيق بسته ميشود و فواصل كوچك تر از نيم پرده، در پردهبندى آن وجود ندارد.