گزارشي از سخنراني و پرسش و پاسخ استيون بلوم در نشست پژوهشي تالار وحدت دانشگاه کرمان
بلوم: موسيقي شمال خراسان تمام وقت مرا گرفت
استيون بلوم، موسيقي شناس برجسته‌ي آمريکايي در تالار وحدت دانشگاه کرمان حاضر شد و پس از سخناني چند به پرسشهاي دانشجويان و علاقه‌مندان حاضر در نشست پاسخ گفت.
در اين نشست دو ساعته که به علت تسلط کم بلوم به زبان گفتاري فارسي و نبود مترجم انگليسي ، بسيار کند پيش مي‌رفت، مباحثي از موسيقي شمال خراسان و ارتباط آن با موسيقي‌هاي همجوار طرح گرديد.
پروفسور بلوم ضمن پخش دو نمونه‌ي صوتي از دوتار و آواز مختار زنبيل‌باف، به نامهاي شاختايي، و نوايي اظهار داشت، وزن شعر هر دو مقام فعلاتن فاعلاتن فاعلن است که عبدالقادر مراغي در کتاب مقاصدالحان از آن به عنوان (رمل محذوف) ياد مي‌کند.
بلوم اضافه کرد: وقتي در سال 1347 براي مطالعه‌ي موسيقي شمال خراسان به آنجا رفتم، متوجه شدم فرهنگ بسيار غني و پرباري در اين منطقه جريان دارد و تمام انرژي من روي موسيقي اين منطقه صرف شد به طوري که نتوانستم موسيقي جنوب خراسان را مورد بررسي قرار دهم.
بلوم پس از پايان سخنان کوتاه خود به نخستين پرسش يکي از حاضران چنين پاسخ داد : ( ما به درستي نمي‌دانيم که کرمانج‌هاي شمال خراسان در زمان شاه عباس کوچيده‌اند در آن موقع داراي چه موسيقي بوده‌اند و دقيقا از کجا آمده‌اند. به يک روايت از ترکيه به شمال خراسان رفته‌اند و در همزيستي با ديگر اقوام منطقه‌ي شمال خراسان يک فرهنگ موسيقايي جديدي را پديد آورده‌اند که الان نمي‌توان به‌جز همان منطقه رد پايي ار آن در جايي ديگر پيدا کرد.)
بحث تفاوت دو مکتب عمده‌ي موسيقي شناسي يعني مکتب آلماني و فرانسوي پرسش يکي ديگر از دانشجويان بود که بلوم در پاسخ گفت: ( مکتب آلماني روي تجزيه تحليل دقيق نغمات هر قوم تاثير زيادي دارد ولي سبک فرانسوي مسائل آن موسيقي از جمله مردم شناسي را هم مد نظر دارد اما اينکه کدام يک مهمتر يا بهترند بايد بگويم ما به هر دو نگاه نياز داريم.)
پس از اين هوشنگ جاويد از پژوهشگران شناخته شده‌ي کشورمان مقاله‌ي چاپ شده‌ي آقاي بلوم در فصلنامه‌ي موسيقي ماهور را مورد پرسش قرار داد. بلوم با اشاره به قديمي بودن آن مقاله، به وجود برخي از کاستي‌ها در آن مطلب اذعان کرد و گفت: موسيقي بخشي‌هاي شمال خراسان گفتني‌هاي بسياري دارد و من در آن مطلب به صورت گذرا آن را مورد بررسي قرار داده‌ام و از بابت نواقص موجود در آن پوزش مي‌طلبم. بلوم همچنين در خصوص استفاده‌ي دوتارنوازان شمال خراسان از سيم واخوان که در دوتار شرق خراسان کاربردي ندارد، افزود: ( بخشي‌هاي شمال خراسان به سبب همسايگي با ترکمنها، دوتار نوازي‌شان به شکل امروزي در آمده ‌است. يک احتمال ديگر هم وجود دارد که از موسيقي اهل حق تاثير پذيرفته باشد.) بلوم در پايان نشست در پاسخ به تاثير پژوهشهاي پژوهشگران بر روي موسيقي مورد پژوهش گفت: (پژوهشگران، به منظور شناختن و شناساندن به ديگر علاقه‌مندان موسيقي اقوام را مورد پژوهش قرار مي‌دهند و قرار نيست به تلاش آنان موسيقي مورد مطالعه را هم تحت تاثير قرار دهند. با اين وجود ثبت و ضبط موسيقي‌هاي مزبور در نوع خود خدمتي به موسيقي اقوام خواهد بود.) از نکات حاشيه‌اي اين نشست استفاده از نام ( رابرت) به جاي استيون براي آقاي بلوم بود که تعجب برخي از پژوهشگران را برانگيخت.
ساز- بولتن ششمين جشنواره‌ي موسيقي نواحي ايران


تمامي حقوق متعلق به سايت WWW.GoodarziDotar.com مي باشد، انتشار اخبار و مقالات با ذكر منبع بلامانع است.